آفتاب پرست :: همبستگی

حمله به ریال

یکی‌ از موثرترین راه‌های  مقابله با حکومتهای دیکتاتوری، استفاده از قدرت بازار برای انتقال اطلاعات به قشر ضعیف جامعه و همراه کردن این قشر در مبارزات است. بازار به معنی‌ محلی برای تبادل پول و کالا (یا در شکلهای دیگر) قواعد مخصوص به خود را دارد که هیچ حکومتی نمیتواند با زور این قواعد را به بازار تحمیل کند. به عنوان مثال، دولت نهم نرخ بهره را کم و حجم پول را به شدت زیاد کرد که هر دو این عوامل منجر به یک تورم ۲۵ درصدی شد و دولت نهم چون از قواعد بازار پیروی نکرده بود، هیچ کاری برای پائین آوردن تورم نمیتوانست انجام دهد.

در این سری از یادداشتها سعی می‌‌شود  چند راهکار موثر برای ضعیف کردن دولت کودتا تشریح شود. بعضی‌ از این ایده ها قبلا بیان شده است، ولی‌ شاید به طور جدی به آنها پرداخت نشده است. بدیهیست این ایده ها وقتی‌ عملی‌ میشود که عده کثیری از ما در اجرای آن نقش داشته باشیم.

دوستانی که این متنها را میخوانند نباید برداشت کنند که اینها برای ضربه زدن به اقتصاد ایران است. اینها در حقیقت ضربه زدن به دولتی است که هیچ احترامی برای شهروندانش قائل نیست و پول خود را به جای آبادنی کشور صرف سرکوب کردن و کنترل کردن آنها می‌کند.

حمله به ریال (یا هر ارز دیگری) یعنی‌ اینکه تعداد زیادی عامل اقتصادی به طور همزمان دارایی‌های خود را که به ریال (یا هر ارز دیگری) میباشند بفروشند. از آنجایی که نرخ ارز ایران در مقابل دلار آمریکا ثابت می‌باشد، ریال را به راحتی‌ می‌توان در مواجهه با این خطر قرار داد. به بیان ساده تر وقتی‌ تعداد زیادی از عوامل اقتصادی (مردم) مایل به فروش دارایی‌های خود به ریال میشوند، عرضهٔ ریال زیاد میشود و با فرض ثابت بودن تقاضا برای ریال، قیمت ریال در مقابل دلار (یا نرخ ارز) پائین می‌‌آید.

در اصل، اگر این حمله موفقیت آمیز باشد (حتی تا حد کمی‌) یک مکانیسم خود به خودی روی خواهد داد و ریال به شدت ارزشش را در مقابل ارز‌های خارجی‌ از دست خواهد داد. به تعبیر دیگر اگر این حمله باعث تغییر نرخ ارز و سقوط ارزش ریال، حتی به مقدار کمی‌ (ولی‌ محسوس)  شود، دیگر عوامل اقتصادی که تا این لحظه در این مبادلات شرکت نکرده اند ، برای حفظ دارایی‌های خود، شروع به خرید ارز‌های خارجی‌ مینمایند که در نتیجه باعث موفقیت کامل این حمله خواهد شد.

به دلیل اینکه بانک مرکزی ایران نرخ بهره را ثابت نگاه داشته است، در ابتدا شروع به دفاع از ارزش ریال خواهد نمود. به این معنی‌ که اگر مردم شروع به خرید ارز‌های خارجی‌ (به طور مشخص دلار یا یورو) نمایند، بانک مرکزی را ناچار به پاسخ به این تقاضا  می‌کند. اما چون منابع بانک مرکزی و صندوق ذخیرهٔ ارزی محدود می‌باشد (به لطف اقدامات احمدی نژاد)، اگر این حمله‌ها به اندازهٔ کافی‌ موثر واقع شود، بانک مرکزی ناچار به خروج از سیستم نرخ ارز ثابت میشود. در این صورت نرخ ارز شناور خواهد شد، و زمانی‌ این اتفاق روی میدهد که ریال ارزش خود را به شدت از دست بدهد. این اتفاق قبلا برای آرژانتین و کشورهای آسیایی شرقی‌ رخ داده است. در زیر نمودار نرخ ارز آرژانتین را مشاهده می‌‌نمایید.

بنابراین استراتژی خیلی‌ ساده است: شروع به خریدن یورو یا دلار نمائید. همین. تنها اگر ۵۰۰ هزار نفر بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار یا یورو خریداری کنند، دولت مجبور به صرف بیشتر از ۱ میلیارد دلار از صندوق ذخیرهٔ ارزی  و در نتیجه مجبور به ترک سیستم (عقب ماندهٔ) نرخ ارز ثابت میشود. در آن زمان ارزش ریال سقوط کرده است و شما از داشتن ارز خارجی‌ نه تنها ضرر بلکه سود فراوانی‌ می‌کنید. اما مهمتر از آن مبارزه ای که با دولت کرده اید بسیار ارزشمند است.

در این هنگام است که بسیاری از بازاری‌ها هم به شما میپیوندند (شاید نا خواسته برای سود شخصی‌)، ولی‌ به هر حال کمک بزرگی‌ برای به ثمر نشستن این حملهٔ اقتصادی به دولت میشوند.

همگان میدانیم که این دولت، پول مردم را صرف خرید تجهیزات مدرن برای سرکوبی آنها مینماید. بنابراین چه بهتر که دولت هر چه بیشتر فقیر باشد تا بداند بی‌ پشتوانهٔ مردمی هیچ قدرتی‌ ندارد. از آنجاییی که بخش اعظمی از محصولات مصرفی در ایران، وارداتی‌ می‌باشد، در صورت موفقیت این حمله، تورم زیادی به وجود خواهد آمد که باعث نا رضایتی همهٔ اقشار مردمی خواهد شد. بدین ترتیب پیام خود را که همانا بی‌ لیاقت بودن این دولت است به آحاد مردم خواهیم رساند. مزد افرادی که در این مبارزه شرکت میکنند به صورت اقتصادی و با در اختیار داشتن ارز خارجی‌، خود به خود به آنها باز گردانده میشود.

این دولت از نظر اقتصادی به شدت ضعیف شده است و این از آنجا پیدا است که لایحه‌ای به مجلس فرستاد که حاوی کاهش بودجه دیگر نهادهای غیر دولتی -از جمله سازمان بازرسی، قوهٔ قضاییه و دیوان عدالت اداری- بود، ولی‌ این لایحه مورد قبول مجلس واقع نشد.

بحث دیگری که مطرح است، خرید ارزی است که بازده بالاتری داشته باشد و همچنین تامین آن برای دولت مشکل آفرین تر باشد. به این دلیل من یورو را پیشنهاد می‌کنم، به دو دلیل: اول آنکه ایران درآمد خود را از طریق فروش نفت به دلار دریافت می‌کند، بنابرین ذخیره ارزی دولت در ابتدا به دلار می‌باشد. اما دولت پس از تحریمهای صورت گرفته و بعضی‌ کارهای ایدئولوژیکی‌ سعی‌ به جانشینی دلار با یورو نموده است. اما از آنجایی که اینکار همیشه ریسک تبدیل دلار به یورو را در پی دارد، یک ریسک به مجموع ریسک‌های بانک مرکزی و دولت اضافه می‌کند. به عنوان مثال اگر دلار ۱ سنت در مقابل یورو ارزان شود، بهایی که دولت برای تبدیل ۱ میلیارد دلار به یورو می‌‌پردازد برابر با ۱۰ میلیون  دلار است که بهای بسیار زیادی است. .

دلیل دوم آنست که کروگمن و بلانشارد در دو مقالهٔ جداگانه توضیح داده اند. کروگمن برندهٔ جایزهٔ نوبل ۲۰۰۸ در این مقاله پیشبینی‌ می‌کند که دلار به سرعت و در طی مدت زمان کوتاهی‌ ارزش خود را از دست خواهد داد. بلانشارد که در حال حاضر اقتصاد دان ارشد صندوق بین الملی پول است، همچنین معتقد است که دلار ارزش خود را از دست خواهد داد ولی‌ این پروسه با گذر زمان انجام میشود. به هر حال چیزی که همه به آن اعتقاد دارند اینست که دلار ارزش خود را از دست میدهد و این به دلیل کسری حساب جاری آمریکا است. در شکل زیر نرخ تبدیل یورو به دلار را از بدو پیدایش یورو مشاهده می‌کنید.

با این کار نه تنها ضربهٔ محکمی به دولت میزنید و آن را در بحران اقتصادی غرق می‌کنید (مانند آرژانتین ۲۰۰۲ و آسیای جنوب شرقی‌ ۱۹۹۸ و بسیاری مثالهای دیگر) بلکه مزد خود را به طور اقتصادی دریافت می‌کنید. این ایده را برای به سرانجام رساندن با همهٔ اطرافیان خود مطرح کنید.

http://iconomy.wordpress.com/2009/07/05/33/

تأثیر اعتراض‌ها بر اقتصاد ایران